SERADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ – ÖRTÜALTI DOMATES  YETİŞTİRİCİLİĞİ

Domates Serası Videoları

Domates Serası – Antalya – Hüseyin Güzel

Domates Serası – Antalya Demre – Erol Sarıoğlu

Domates Serası – Antalya Kumluca – Hüseyin Nacakcı

2013 Domates Serası Antalya Demre Emre Hacihaliloğulları

Domates Serası – Antalya Kumluca Sarıcasu- Emre Tüfekci

Sera Domatesi Ve Salatalığı – Ödemiş – Ülkü Kirli

Domates Serası – Antalya Kumluca – Ünal Kuranlar

Domates Serası – Kumluca Kum Mahallesi – Ramazan Öztürk 

2013 Domates Serası – Kumluca Sarıkavak Mah – sadettin sarıgeçidi

Domates meyvesi yenen sebzeler içinde en çok tüketilen önemli sebzelerden birisidir.
Ülkemizin tüm tarımsal alanlarında açıkta yetiştiriciliği yapılmasına rağmen sera
yetiştiriciliği daha çok Ege, Akdeniz ve Marmara bölgesinde yapılmaktadır
İklim İsteği :Domates ılık ve sıcak iklim sebzesidir. Soğuklardan hoşlanmaz.Yetiştirme
döneminde sıcaklık -2
0C ye düşerse bitki tamamen zarar görür.Sıcaklık 140C derecenin altına
düştüğü zaman olgunlaşma gecikir ve verim düşer. Bitki büyümesi için en uygun sıcaklık 22-
260C dir. Sıcaklık 150C nin altına ve 350C nin üstüne çıktığı zaman meyve tutumunda
düzensizlikler olmaktadır. Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının 8-12 0C derece olması
istenir.Domates 30C ye kadar düşen yerlerde sorunsuz yetişir. 150C civarındaki sıcaklıklarda
çiçekler açar ancak tozlanma ,polen tüpü gelişmesi açısında problemler yaşanır.İyi bir
tozlanma ve döllenme için sıcaklığın en az 16-170C den yüksek olması gerekir.
Genel olarak ısı 24 derecenin üzerine çıktığında seralar havalandırılmaya
başlanmalıdır.Oransal nem %65-70 olmalıdır.Döllenme için ise nemin %70-80 olması
gerekir.Domates yetiştiriciliğinde ışığın da önemi büyüktür. En az 6 saat doğrudan güneş ışığı
alan yerlerde yetiştirilmelidir . Isının yüksek, ışığın düşük olduğu dönemlerde bitki zayıf
gelişir ve boya kaçar,ısının düşük ışığın yüksek olduğu dönemlerde ise bitki gelişimi
yavaşlar.Düşük ışıklanmada şiddetli meyve dökümleri görülmektedir.Işık yoğunluğunun
meyvelerde askorbit asit ve karoten miktarı üzerinde de etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Toprak İsteği:Domates toprak bakımından fazla secici değildir. Kumlu topraklardan hafif
killi topraklara kadar hemen her torak tipinde yetişir. Derin ,geçirgen su tutma kapasitesi iyi
,humus ve besin maddelerince zengin PH sı 5-7(hafif asit) olan topraklarda en iyi sonucu
verir. Böyle bir toprak yapısına sahip değilseniz Rekor Gelişim bu farkı giderecek kadar dengeleme sağlar. Toprak yapınız uygunsa eğer Rekor Gelişim ile en yüksek verim ve   kaliteye   ulaşırsınız. En uzun raf ömrüne sahip olursunuz. Ayrıca hastalıklara   karşıda oldukça dirençli  hale gelir.Domates derin köklü bir bitki olduğu için yapılacak toprak işlemesinde sürüm derince
yapılmalıdır.
Yetiştirme Tekniği:Domateste başlıca 3 değişik yetiştiricilik yöntemi uygulanır; Doğrudan
tohum ekimiyle yetiştiricilik ,fide ile yetiştiricilik ,aşı fide ile yetiştiricilik
Doğrudan tohum ekimi yöntemi daha çok açık alanlarda uygulanır. Seralarda ise fideyle
yetiştiricilik uygulanır. Hazır fide ile üretim yapmak zaman ve sera masrafları açısından
avantajlarıdır.Fide üretimini üreticiler kendileri yapabilecekleri gibi günden güne sayıları
çoğalan hazır fide firmalarından da temin edebilmektedir. Fide üretimi mevsimine göre sıcak
veya soğuk yastıklarda olabileceği gibi son yıllarda fide üretimi için hazırlanmış viyollerde
de yapılabilmektedir.
Dikim Yerlerinin Hazırlanması ve Şaşırtma:Serada toprak hazırlığı yapılırken toprak
analizleri yapılıp gerekli taban gübreleri verildikten sonra son kez sulama yapılır ve toprak
tava geldiğinde dikim yerleri hazırlanır.Dikim tek sıralı düşünülüyorsa 100×50 veya 70×40
ölçülerinde çift sıralı düşünülüyorsa 90x50x45 ölçülerinde ve kuzey-güney istikametinde
yapılır.Şaşırtma yapılacak fidelerin uygun büyüklüğü 5-6 gerçek yapraklı olduğu
dönemdir.Diğer bütün fidelerde olduğu gibi şaşırtmada en önemli konu can suyudur.
Gübreleme:Toprak  hazırlığı  yapılırken ve  örtülerin açılması aşamasında Rekor Gelişim kullanmak  Serada domates  yetiştiriciliğinin en önemli noktasıdır. Daha   sonra toprak analizi sonucu  hangi  gübreler gerekiyorsa verilmelidir. Rekor Gelişim kullanıldığı  için hayvan  samrası  kullanmaya   gerek  yoktur. Rekor  Gelişim  samranın  yaptığı  herşeyi  fazlasıyla   yapar. ilave   olarak  ta  hastalıklara   karşı  çok  yüksek  direnç  kazanır.
Sulama:Serada domates yetiştiriciliğinde sulamaya çok dikkat etmek gerekir. Dengeli bir
gelişme için bitki meyveye yatana kadar az fakat sık sulama yapılmalı meyve tutumundan itibaren su miktarı arttırılmalıdır. Can suyu bolca verilmeli daha sonraki sulamalar az
olmalıdır.Bu bitki kök gelişimini teşvik eder.
Askıya Almak: Serada domates yetiştiriciliğinde daha çok sırık çeşitler kullanılır. Tek başına
dik büyüyemeyen domates bitkilerinin mutlaka askıya alınmaları veya bir herekle dik
durmalarının sağlanması gerekir.
Askıya Alma:
1-Bitkileri dik tutabilmek
2-Bitkilerin ışık gören yüzeyini arttırmak
3-Sere içindeki hava hareketini sağlamak
4-Verim ve kaliteyi artırmak
5-Erkencilik sağlamak
6- Bakım ve hasat işlemlerini kolaylaştırmak
7-Bitki ömrünü uzatmak için önemli bir uygulamadır.
Askıda dikkat edilecek en önemli konu özellikle meyveler oluştuğunda bitkilerin alacağı
ağırlığı çekecek dirence sahip yapıların inşasıdır. Bu yapılara her bitki için ayrı ip bağlanır.
İpler bitkiye 3. veya 4. yaprağın gövdeye birleştiği yerin altından gövdeyi boğmayacak
şekilde bağlanır.
Budama:Örtü altı domates yetiştiriciliğinde yapılacak diğer önemli bir işlem topluca budama
denilen koltuk alma, yaprak alma ve uç alma işlemleridir.
Domateste gövde ile yaprak sapı arasındaki gözlerde çıkan sürgünlere koltuk adı verilir.Bu
sürgünlerin alınması işlemine de koltuk alma denir.Tek dallı olarak büyümesini istediğimiz
bitkinin şeklini korumuş oluruz. Koltukların alınma devresi 3-4 cm boya eriştikleri
zamandır.Erken koparıldıklarında yeniden çıkma ihtimalleri varken, büyük koparıldıklarında
hem boşa besin maddesi tüketmiş olurlar hem de bitkide açılacak yara yüzeyi artmış
olacaktır. Yaprak alma diğer bir budama şeklidir. Olgunlaşmaya başlayan salkımların
altındaki yapraklar alınarak olgunlaşma hızlandığı gibi havalandırma ve ışıklanma da
sağlanmış olur.Ayrıca yaşlı ve hasta yapraklarda alınır.Yapraklar aşağı doğru değil de yukarı
doğru koparılmalıdır.Bir başka budama şekli de uç almadır. Bitkilerin fazla uzamalarını
engellemek için uç alma işlemi yapılır.Uç alma işlemi planlanan son hasat tarihinden kış
aylarında 8-12 hafta, yaz aylarında 5-6 hafta önce bırakılacak son salkımın 2 yaprak
üzerinden yapılır. Uç alma işlemi ayrıca bitkinin gelişmesini durdurarak meyvenin
olgunlaşmasını hızlandırır.
Malçlama:Erkencilik sağlamak ve verimi arttırmak toprağın ısısını ve rutubetini arttırmak
için malçlama yapılır. Bu iş için ince plastik örtü veya organik materyal kullanılabilir.Plastik
örtü olarak 0.03-0.05 mm lik plastik örtüler kullanılabileceği gibi sap saman gibi organik
maddelerde kullanılabilir.
Malçlamada organik materyal kullanıldığında toprak üzerine 2-2.5 cm kalınlığında bu
materyal yayılır ve devamlı nemli tutulur Bu materyalin nemli tutulması ile çürüme
sağlanarak toprak ısısı yükseltilir.
Hasat Ve Verim:Serada domates yetiştiriciliğinde hasat tohum ekiminden itibaren yaklaşık
4.5-5 ay sonra başlar.Tek ürün yetiştiriciliğinde şubat ayında başlayan hasat temmuz ayına
kadar sürer.Sonbahar yetiştiriciliğinde Kasım ayı ortalarında başlar,şubat ayı ortalarında
biter.İlkbahar yetiştiriciliğinde ise Nisan ayından temmuz ayına kadar sürebilir.
Domatesin yeşilden kırmızıya kadar oluşan farklı olum dönemlerinde hasat edilebilmesi
nedeniyle,hasat zamanı; pazara olan uzaklığa,yol durumuna ve tüketici istekleri gibi faktörlere
bağlı olarak belirlenir.
DOMATES HASTALIK VE ZARARLILARI
Domates Mildiyösü: Yapraklar üzerinde soluk yeşil renkte ve sarımsı daha sonra esmerleşen
sınırları belirsiz lekeler belirir. Nemli havalarda bu lekelerin altında grimsi küf tabakası
oluşur.Hastalık ilerledikçe meyveler haşlanmış gibi görünüm alır. Yağışlı dönemlerde % 100
varan verim kayıpları olabilir.Çevrede ilk hastalık belirtisi görüldüğünde mücadeleye başlanır
ve bir hafta arayla mücadele devam ettirilir. Son ilaçlama ile hasat arasındaki süreye dikkat
edilmelidir.Domates Yaprak Küfü Hastalığı: Domates yaprakları üzerinde önce sarı renkli lekeler
oluşur ,daha sonra bu lekelerin alt kısmında zeytin renginde veya kahverenginde bir küf
tabakası meydana gelir.Seralarda mücadele yapılmadığında % 80 ‘e varan ürün kaybı olur.
Yapraklarda ilk lekeler görüldüğünde mücadeleye başlanır. Yaklaşık 1 hafta ara ile mücadele
devam eder. Domates mantari hastalıklarının hemen hepsi 20-25 C  sıcaklık ve %95-98
orantılı nemde gelişme gösterirler.Domateste Stolbur Hastalığı:Başlangıçta yapraklarda
küçülme ve hafif menekşemsi bir renk oluşur, ileri dönemlerde çiçeklerin çanak
yapraklarında anormal büyüme ile hastalık dikkati çeker. Bu nedenle bitkide kısırlaşma
meydana gelir.
Geç dikimlerle hastalığın bulaşması engellenebilir.Hastalığı taşıyan vektöre karşı mücadele
yapılmalıdır.
Yaprak Biti:Bitkilerin öz suyunu emerek zayıflamasına neden olan, erginleri 1,5-3 mm
boyunda sarı, yeşil, siyah renkte, şeffaf böceklerdir. Yapraklarda kıvrılmalara neden olur ve
salgıladıkları tatlı maddelerde gelişen mantarlar nedeniyle yaprakların üzeri
siyahlaşır,fotosentez olayı durur.Yılda 10-16 döl verir.Ayrıca virüsleri taşıması nedeni ile
virüs hastalıklarının yayılmasını sağlar.Bitkilerde yaprak başına ortalama 10 yaprak biti
bulunduğunda kimyasal mücadele yapılmalıdır.
Thrips:Erginleri 1 mm boyunda sarı renkte, çok hareketli canlılardır.Yaprakların alt yüzünde
bitki öz suyunu emerek zarar yaparlar.Emgi yerlerinin üstü gümüş rengini alır.Yılda 3-10 döl
verirler.Virüs taşırlar ve sağlıklı bitkilere bulaştırırlar.
Bitkilerde bitki başına ortalama 20 thrips bulunduğunda kimyasal mücadele yapılmalıdır.
Kırmızı Örümcek:Bitkilerin öz suyunu emerek zayıflamasına neden olan, erginleri 0,5-0,7
mm boyunda gözle zor fark edilen, yaprakların altında bitki öz suyunu emerek beslenen
zararlılardır.Bu nedenle yapraklar sararır,kurur ve alt yüzleri ağlarla kaplanır .Verim
düşer.Yılda 10-12 döl verir. Ayrıca virüs taşıyıcısıdır.
Bitkilerde yaprak başına ortalama 3 kırmızı örümcek bulunduğunda kimyasal mücadele
yapılmalıdır. Eğer Rekor  Gelişim  kullandıysanız bu  düzeyde bir  kırmızı  örümcek  olmaz.
Yeşil Kurt: Larvalar önce yapraklarda beslenir ,daha sonra meyvelere girerek beslenir
ve açılan delik nedeni ile meyvelerin çürümesine neden olur.Yılda bir döl verir.Meyvede
% 5 oranında bulaşma varsa kimyasal mücadeleye başlanır.
Kök-ur Nematodları:Bitkilerin köklerinde urlara neden olarak iletim sistemini bozar.
Topraktan su ve besin alışverişi kısıtlanır.Bitkilerde susuzluk, solma ve gelişme geriliği,
yapraklarda sararma, çiçek ve meyve dökülmeleri görülür.Bir önceki yıl nematod zararı
görülmüşse ekim dikim öncesi mutlaka toprak ilaçlaması yapılmalıdır

Related Posts

/ / / / / / / / / / / / / / /

Comments are closed.